اولین عکاس جهرم

استاد نعمت الله خورشید متولد اصفهان عکاسی را از یک جهانگرد خارجی فرا        می گیرد. پس از مدتی  به عنوان عکاس سواره نظام ژاندارمری همراه با سواره نظام به شیراز و سپس به جهرم می آید (حدود 80 سال قبل).

وی در مدتی که سواره نظام در جهرم بوده، اولین عکاسخانه ی شهرستان جهرم را در منزل  شخصی مرحوم نصراله پاینده دایر ونامش را عکاسخانه خورشید می گذارد. عکاسخانه خورشید واقع در چهار راه بهارستان و حوالی مسجد جامع کنونی بود آن زمان چون برق نبود عکاسی در روز و در آفتاب انجام می شد.

اولین دوربین عکاسی که توسط استاد خورشید به جهرم آورده شد

مرحوم استاد نصراله پاینده جهرمی

استاد حاج علی اکبرهمایونفر

استاد علی اکبر همایونفر عکاسی را از مرحوم نصراله پاینده جهرمی فرا گرفت نزدیک به پنج سال به فرا گیری هنر عکاسی نزد ایشان پرداخت پس از مدتی در سال 1330درخیابان جمهوری اسلامی (منوچهری سابق) عکاسخانه خود را با نام فتو گرافی همایون تأسیس می نماید مدتی پس از تاسیس عکاسخانه از دختر مرحوم پاینده خواستگاری و با وی ازدواج می کند پس از تأسیس فتو گرافی همایون به مرور عکاسخانه های بیشتری در جهرم تأسیس شد که می توان از عکاسخانه نیرومند و عکاسخانه جهان نما (واقع در بازار) عکاسی اسلامی (جنب سینما) عکاسی پر(فلکه مصلی) عکاسی افشین عکاسی آرش عکاسی وحید در زمره قدیمی ترین عکاسخانه های شهرستان جهرم نام برد که بعضی از آنها هنوز به فعالیت می پردازند فتوگرافی همایون تا سال 1376فعالیت داشت که پس ازبازنشست شدن استاد همایونفرتعطیل شد جهرمی ها خصوصا آنهایی که سن وسالی از آنها گذشته است عکاسخانه همایون و دیگرعکاسخانه های قدیمی جهرم را فراموش نمی کنند وهمواره از آنها به نیکی یاد می کنند.

باتشکر از استاد همایون و نوه های استاد خورشید که در تهیه این مطلب عکاسخانه ناز را یاری نمودند.

اولین عکس جهان ، اولین عکاس ...

روز 7 ژانویه سال 1839  در مجمع فرهنگستان علوم فرانسه ظهور پدیده ای جدید به نام " عکس" اعلام شد . یعنی 167 سال قبل شخصی به نام " لویی ژاک مانده داگر"روشی را ابداع کرد که به نام ابداع کننده اش ( داگر نوتیپ ) نام گرفت.

هر چند اعلام رسمی پیدایش عکاسی توسط  " داگر" صورت گرفته ، ولی در حقیقت باید "ژوزف نیسه فور نیپس" را پدر عکاسی و اولین عکاس جهان دانست.

باید بدانید که در ساختمان حتی در ساختمان  پیشرفته ترین دوربینهای امروزی هم از اصول اولیه " اتاق تاریک" استفاده می شود.

قانون مربوط به اتاق تاریک را اولین بار به طور رسمی "ارسطو" در نوشته های

خود که به بیان تجربه ای از رؤیت کسوف  می پردازد، معرفی می کند. نباید از اقدامات " لئوناردو داوینچی " هنرمند ومخترع توانای قرن 15 میلادی چشم پوشید! چرا که او توانست برای رسم دقیق  مناظر ( با استفاده از اینه ای به زاویه ی 45 درجه در مقابل روزنه ی کوچک اتاق تاریک ) ، تصاویر منعکس شده ی مناظر را به روی کاغذی مات منتقل کند.

"ویلیام هنری فاکس تالبوت " را می توان بنیانگذار عکاسی امروز دانست که از تکنیک ( مثبت و منفی ) یا همان نگاتیو امروزی برای عکسبرداری استفاده کرد و به این ترتیب بود که هم از زمان عکسبرداری و هم از ابعاد دوربین های عکاسی (که به دلیل جثه ی بزرگشان به "ماموت کامرا" معروف بودند) کاسته شد.

حالا عکاسی با دوربینهای 150 سال قبل را با دوربینهای بسیار بسیار کوچک (اما فوق العاده حساس) امروزی مقایسه کنید ! جالب نیست؟؟؟

«اولین ها در تاریخ عکاسی»

از سال 1848 به بعد گشایش عکاسخانه ها در تهران و سایر شهرهای بزرگ ایران مانند  اصفهان، مشهد، تبریز، شیراز و رشت رو به فزونی بوده است؛ چنانکه اعتماد السلطنه در کتاب  « المأثروالأثار»  که تاریخ 40 سال فعالیتهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران ناصری را در بر دارد، تعداد عکاسخانه ها و اساتید عکاسی را در تهران و سایر بلاد ایران بسیار زیاد و خارج از حدّ شمارش، نوشته است.

«نخستین انجمن عکاسی»

از جمله مهمترین و چشم گیر ترین فعالیتها در زمینه ی عکاسی در ایران، تأسیس انجمن عکاسی آبادان در سال  1337 شمسی است. این اقدام، اولین گام برای ایجاد کانون فعالیت سازمان یافته ی عکاسی در ایران بود.

«نخستین مقاله در مورد هنر عکاسی»

این مقاله به زبان فارسی در سال 1319هجری قمری یعنی حدود 60  سال بعد از پیدایش هنر عکاسی در ایران، برای اولین بار تحت عنوان  «آقا احمد ما عکاسی می کند» در کتابی به نام «سفینه ی طالبی» که به کتاب احمد معروف است، توسط «عبدالرحیم بن ابوطالب نجار تبریزی» چاپ و منتشر شد. در قسمتی از این مقاله امده است:  « احمد آنها را استمالت می کند که روی کرسی بنشاند و عکس بردارد. هیچ کدام راضی نمی شدند  ...  بالاخره، ماهرخ راضی شده به کرسی نشست. احمد گفت حرکت نکن ... و بعد رفت سر پوش ماهوت دوربین عکاسی را برداشت و نگاه کرد  که ماهرخ چه طور نشسته است. بعد یک دفعه پایش را به زمین زد  و دستش را تکان داد و همان طور سر پوشیده صدا زد: خانم آرام باش و مرا معطل نکن! ماهرخ گفت: من حرکت نمی کنم. احمد گفت دروغ می گویی. ماهرخ عصبانی شد که برادرش چرا نسبت دروغگویی به او داده است؟؟؟

احمد گفت: می خواستم  عکس او را بردارم نشاندم به کرسی و رفتم نگاه بکنم دیدم معلق نشسته و عمل مرا ضایع کرده است!!!!

این مقاله به تحقیق ، اولین مقاله ای است که به زبان فارسی نوشته شده و دارای جنبه ی آموزشی است و 14 سال بعد از انتشار آن اولین کتاب علمی و آموزشی توسط «مسیو پاپاریان» انتشار یافت.

نخستین عکاس ایرانی :

نخستین مرد عکاس ایرانی رابرخی پژوهشگران تاریخ عکاسی ایران شاهزاده ملک قاسم میرزا دانسته اند که به روش "داگروتیپ"روی صفحه ی نقره عکاسی       می کرد.

اولین عکاسخانه  در ایران :

نخستین عکاسخانه در تهران عکاسخانه ی مبارکه ی همایونی در کاخ گلستان بود که به فرمان ناصرالدین شاه برای امور شخصی و دولتی در دربار ایجاد شده بود که همگان به آنجا راه نداشتند. اما پس از چندی نخستین عکاسخانه برای استفاده ی عموم به فرمان     ناصرالدین شاه در تهران تاسیس شد.

نخستین عکاس آثار تاریخی ایران:

"لوئیجی پشه" سرهنگی از اهالی "ناپل" ایتالیا و معلم پیاده نظام ارتش ایران که خود عکاسی پر شور و شوق بود نخستین عکسها را به روش "کلودیونتر" از اثار باستانی تخت جمشید و برخی منا ظر شیراز گرفته است. او با هزینه ی خود آنها را به صورت آلبومی به ناصرالدین شاه اهدا کرده است.

«نخستین مرد عکاس ایرانی»

نخستین مرد عکاس ایرانی را ناصرالدین شاه دانسته اند که به قصد عکس گرفتن از زنان حرمسرا، عکاسی را از شخصی فرانسوی به نام « موسیو کارلیان» که به همراه امین الملک برای گرفتن عکس شاه به ایران آمده بود، آموخت. کتابهای معتبر تاریخی، پدر عکاسی ایران را «عبدالله قاجار» می دانند. این مرد اولین عکاس مخصوص ناصرالدین شاه بود.

«نخستین عکاسان زن ایرانی»

نخستین عکاسان زن ایرانی را باید در میان زنا ن حرمسرای ناصرالدین شاه قاجار که خود شیفته ی این فن بود جست و جو کرد. اما نخستین زن ایرانی « عزت ملک خانم» ملقب به « اشرف السلطنه »همسر محمد حسن خان اعتماد السلطنه وزیر انطباعات دوران ناصری است که عکاسی را از «شاهزاده محمد میرزا» پسر عموی خود فرا گرفته است. از دیگر عکاسان زن ایرانی می توان به زنان خانواده ی «معیرالممالک» اشاره کرد که به لحاظ آشنایی معیر  و دارا بودن عکاسخانه ای مجهز در منزل شخصی امکان عکاسی توسط زنان وی فراهم بوده است. 2 تن از زنان دوران ناصری نیز به نامهای «فاطمه سلطان خانم» همسر میرزا حسنعلی عکاس و «عذرا خانم» همسر آقا یوسف عکاس که از عکاس باشی های شاه بودند، به عکاسی می پرداختند.